Wybór formy opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji, jakie podejmuje przedsiębiorca. Wpływa ona nie tylko na wysokość podatku dochodowego, ale również na sposób rozliczeń, możliwość korzystania z ulg oraz poziom formalności księgowych. Jedną z najczęściej wybieranych form opodatkowania są zasady ogólne, czyli tzw. skala podatkowa.
Zasady ogólne
To właśnie skala podatkowa jest fundamentem polskiego systemu podatkowego i jednocześnie formą „domyślną” – jeśli przy rejestracji działalności gospodarczej przedsiębiorca nie wskaże innej formy opodatkowania, automatycznie zostanie przypisany do rozliczeń na zasadach ogólnych.
W tej formie opodatkowania rozpoznajesz koszty usyskania przychodu, mogą być to koszty związane z bierząca działlnością gospodarczą tj, rachunek za telefon, intenet czy papier do drukarki, ale również materiały do wykonania zlecenia i koszty wynagrodzeń pracowniczych z narzutami . Katalog kosztów jest tu katalogiem otwartym, ponieważ w każdej branżny może być inny.
Przychody to suma wystawionych faktur sprzedażowych lub suma wynikająca z raportu miesiecznego jeśli ewidencjonujesz swoją sprzedaż za pomoca kasy fieslanej albo wyciąg z Twojego rachunku bankowego jeśli takiej kasy nie posiadasz, a całośc twojego obrotu jest w formie bezgotówkowej. Przychodami są również np. odsetki od kontrahentów, które nam zapłacili albo różnice kursowe jeśli wystawiasz np. faktury w walutach obcych, tu również mówimy o katalgu otwartym.
Czym są zasady ogólne?
Zasady ogólne polegają na opodatkowaniu dochodu, czyli różnicy pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Podatek obliczany jest według progresywnej skali podatkowej, co oznacza, że im wyższy dochód, tym wyższa stawka podatku.
Obecnie obowiązują 2 a tak naprawdę 3 progi podatkowe:
- 12% – dla dochodów do 120 000 zł rocznie,
- 32% – dla nadwyżki ponad 120 000 zł,
- dodatkowo 4% daniny solidarnościowej – po przekroczeniu 1 mln zł dochodu. Do daniny solidarnościowej wchodzą również np. dochody ze stosunku pracy lub ze świadczeń chorobowych , praw autorskich , z odpłątnego zbycia papierów wartościoych i instrumentów finasowych.
To właśnie progresja podatkowa jest zarówno największą zaletą, jak i największą wadą tej formy opodatkowania.
Kiedy skala podatkowa jest obowiązkowa?
Nie nie jest. Przedsiębiorca możne wybrać inne gormy opodatkowania jednak Istnieją sytuacje, w których przedsiębiorca nie ma możliwości wyboru innej formy opodatkowania. Dotyczy to m.in. osób, które: prowadzą działalność gospodarczą, a jednocześnie świadczą w jej ramach usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, w zakresie tożsamym z obowiązkami wykonywanymi wcześniej na etacie.
W takim przypadku jedyną dostępną formą opodatkowania są zasady ogólne.
Jak działa skala podatkowa w praktyce?
Podstawą opodatkowania jest dochód, czyli przychody pomniejszone o:
- koszty uzyskania przychodu,
- przysługujące ulgi,
- kwotę wolną od podatku.
Przedsiębiorca rozliczający się na zasadach ogólnych:
- prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR),
- oblicza i wpłaca zaliczki na podatek dochodowy miesięcznie lub kwartalnie, może rwównież wybrąć inny sposób rozliczania podatku dochodowego tzw. zaliczki uproszczone
- składa roczne zeznanie podatkowe na formularzu PIT-36.
Dochody z działalności gospodarczej sumują się z innymi dochodami, np. z umowy o pracę czy zlecenia, co ma istotne znaczenie przy przekroczeniu progu 120 000 zł.
Najważniejsze zalety skali podatkowej
Zasady ogólne dają przedsiębiorcy największą elastyczność podatkową. Do ich głównych zalet należą:
- możliwość skorzystania z kwoty wolnej od podatku czyli 30 tyś. w stosunku rocznym ,
- prawo do rozliczania kosztów uzyskania przychodu,
- dostęp do szerokiego katalogu ulg podatkowych, m.in.:
- ulgi na dzieci, ulgi dla samotnych rodziców,
- ulgi na powrót, ulgi termoizolacyjnej ,
- ulgi rehabiltacyjnej ,ulgi IKZE
- ulgi na internet, ulga za złe długi
- ulga badawczo rozwojowa, darowizny,
- możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem,
- możliwość rozliczenia straty z lat ubiegłych.
Dzięki temu skala podatkowa często okazuje się korzystna dla przedsiębiorców:
- o niższych lub nie stałych dochodach,
- ponoszących wysokie koszty,
- korzystających z ulg rodzinnych.
Wady opodatkowania na zasadach ogólnych
Skala podatkowa nie jest jednak rozwiązaniem idealnym dla każdego. Do jej głównych wad należą:
- wysoka stawka 32% po przekroczeniu progu podatkowego,
- konieczność sumowania wszystkich dochodów,
- brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej,
- większa liczba obowiązków księgowych,
- obowiązek sporządzania rocznego spisu z natury.
Dla przedsiębiorców osiągających wysokie dochody, którzy nie korzystają z ulg, skala podatkowa może okazać się najmniej opłacalną formą opodatkowania.
Dla kogo skala podatkowa będzie dobrym wyborem?
Z zasad ogólnych najczęściej korzystają:
- osoby rozpoczynające działalność,
- przedsiębiorcy o dochodach poniżej progu podatkowego,
- osoby mające prawo do ulg i wspólnego rozliczenia,
- przedsiębiorcy ponoszący znaczące koszty prowadzenia firmy.
W niektórych przypadkach warto jednak rozważyć podatek liniowy lub ryczałt, które mogą przynieść realne oszczędności podatkowe. No i oczywiście nie zapominajmy o składce zdrowotnej w wysokości 9 % od dochodu jednak nie mniej niż 432,54 zł
Skala podatkowa to najbardziej rozbudowana, ale jednocześnie najbardziej elastyczna forma opodatkowania. Daje dostęp do ulg, pozwala rozliczać koszty i wspólnie rozliczyć się z małżonkiem, jednak przy wyższych dochodach może oznaczać znacznie wyższy podatek.
Dlatego przed wyborem formy opodatkowania warto:
- przeanalizować swoje przychody i koszty,
- sprawdzić, z jakich ulg możesz skorzystać,
- porównać różne warianty rozliczeń.
Omega – Twoje wsparcie w rozliczeniach
Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z biurem rachunkowym lub doradcą podatkowym – dobrze dobrana forma opodatkowania to realne oszczędności przez cały rok.
