Urlop wychowawczy. Komu przysługuje i na jakich zasadach? Wyobraź sobie taką sytuację, kończy Ci się urlop rodzicielski, ale nie jesteś gotowa, gotowy na powrót do pracy. Twoje dziecko często choruje, nie dostało się do żłobka albo po prostu chcesz nim więcej czasu spędzić.

Czy możesz legalnie zostać w domu i jednocześnie zachować zatrudnienie? Tak, właśnie temu służy urlop wychowawczy. Problem polega na tym, że wiele osób nie zna swoich praw i nie wie, komu taki urlop przysługuje, jak długo on może trwać i czy w tym okresie można podjąć np. częściowe zatrudnienie. Dlatego dziś postaram się wyjaśnić krok po kroku jak to wygląda, a na końcu odpowiem również na pytania, które rodzice najczęściej zadają nam w biurze rachunkowym. Komu przysługuje urlop wychowawczy?

Jak długo można przebywać na urlopie wychowawczym?

Wiele osób uważa, że urlop wychowawczy trwa rok albo dwa lata. To nieprawda. Maksymalny wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy na jedno dziecko. To aż 3 lata. Jednak istnieje jeden ważny warunek.

Urlop wychowawczy można wykorzystać do ukończenia przez dziecko 6 roku życia dziecka. Jeśli dziecko ma obecnie 2 lata, rodzic ma jeszcze sporo czasu, aby wykorzystać ten urlop wychowawczy. Jeśli dziecko ma już 5 lat i 8 miesięcy, to masz naprawdę niewiele czasu, aby z tego przywileju skorzystać. Dlatego warto odpowiednio wcześniej zaplanować wykorzystanie tego uprawnienia.

Czy oboje rodzice mają prawo być na urlopie wychowawczym jednocześnie?

To pytanie pojawia się naprawdę bardzo często w naszym biurze. Odpowiedź brzmi tak. Oboje rodzice mogą jednocześnie korzystać z urlopu wychowawczego. Ale jest pewne ograniczenie. Łączny wymiar tego urlopu nie może przekroczyć 36 miesięcy.

Oznacza to, że wspólne korzystanie z urlopu obojego rodziców skraca ten limit. Mama i tata postanowili przez 6 miesięcy wspólnie opiekować się dzieckiem. Te 6 miesięcy zostanie odliczone od wspólnego limitu 36 miesięcy. Warto też pamiętać, że jeden miesiąc urlopu jest zarezerwowany wyłącznie dla drugiego rodzica. Jeśli nie zostanie wykorzystany, co do zasady on przepada.

Czy urlop wychowawczy jest płatny?

To moment, w którym często zaskakujemy rodziców. Urlop wychowawczy to co do zasady jest bezpłatny. Oznacza to, że pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia za czas jego trwania.

Jeśli pracownik przebywa przez rok na urlopie wychowawczym, nie otrzymuje w tym czasie pensji od pracodawcy. Nie oznacza to jednak, że rodzina pozostaje bez wsparcia. W określonych sytuacjach możliwe jest uzyskanie dodatkowych świadczeń przewidzianych w przepisach. Dlatego warto swoją sytuację sprawdzić w Urzędzie Gminy lub w Ośrodku Pomocy Społecznej. Tam uzyskasz informacje, czy należy Ci się jakieś wynagrodzenie.

Ochrona przed zwolnieniem.

Podczas urlopu wychowawczego pracownik korzysta ze szczególnej ochrony. Pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowę o pracę. Pani Ania przebywa na urlopie wychowawczym od kilku miesięcy.

Firma na przykład przechodzi reorganizację. Mimo zmian pracodawca nie może po prostu wręczyć jej wypowiedzenia tak jak innym pracownikom, bo firma dalej istnieje. Oczywiście zawsze istnieją przesłanki przewidziane przez przepisy prawa, ale zasada jest jedna. Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym objęty jest ochroną.

Czy pracownik może pracować podczas urlopu wychowawczego?

Takie pytania też bardzo często pojawiają się w naszym biurze rachunkowym. Odpowiedź oczywiście brzmi tak. Podczas urlopu wychowawczego możesz pracować. Możesz wykonywać pracę u obecnego pracodawcy lub u innego pracodawcy. Możesz pracować również na umowie cywilno-prawnej, a nawet prowadzić działalność gospodarczą.

Jest tylko jeden warunek. Praca nie może uniemożliwić sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Załóżmy taką sytuację. Mama korzysta z urlopu wychowawczego i prowadzi sklep internetowy. Kilka godzin dziennie z domu, czyli bez problemu może pogodzić swoją opiekę nad dzieckiem z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie pracuje codziennie po 12 godzin. Pracuje po 3 godziny dziennie, więc bez problemu godzi pracę z wychowywaniem dziecka.

Czy urlop wychowawczy można dzielić?

Urlop wychowawczy trzeba wykorzystać jednorazowo. Odpowiedź brzmi nie. Urlop wychowawczy możemy podzielić maksymalnie aż na 5 części, co daje rodzicom dużą elastyczność. Powiedzmy, że mama wykorzystuje rok urlopu wychowawczego. Wraca do pracy. Po dwóch latach pracy okazuje się, że dziecko wymaga szczególnej opieki, więc może wnioskować do pracodawcy o kolejną część urlopu wychowawczego. Dzięki temu rodzice mogą dostosować opiekę do aktualnych potrzeb rodziny.

Urlop wychowawczy – podsumowanie

Urlop wychowawczy przysługuje po 6-miesięcznym stażu pracy. Trwa on maksymalnie 36 miesięcy. Możesz go wykorzystać do ukończenia przez dziecko 6 roku życia. Możesz go podzielić na 5 części. Przebywając na urlopie wychowawczym masz pełną ochronę przed wypowiedzeniem. Możesz go łączyć z czasem pracy. Możesz podjąć dodatkową pracę. Ale co do zasady jest on bezpłatny. Natomiast zachowujesz prawo do ubezpieczenia.

Czy rozważaliście kiedyś skorzystanie z urlopu wychowawczego? A może już z niego skorzystaliście? Jak myślicie? Czy to pomaga podzielić opiekę nad dzieckiem między mamą i tatą? Czy pozwala to również mamie spokojnie zająć się dzieckiem przez kolejne 2-3 lata? A może wolisz wrócić do pracy od razu po urlopie macierzyńskim? Tutaj prawo pozostawia dowolność każdemu z rodziców. I tak powinno być.

Jeśli interesują Cię tematy związane z prawem pracy, urlopem wychowawczym, zadzwoń do nas albo odpowiedz na pytanie, czy chcesz z niego skorzystać w najbliższym czasie.

🌐 biuro-rachunkowe-omega.pl
📧 biurorachunkoweomega@wp.pl
📞 +48 571 025 121