To 20 czy 26 dni urlopu? Czy studia wliczają się do stażu pracy? Czy pracownik w pierwszej pracy od razu dostaje pełny urlop? I czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop bez jego zgody? To pytania, które bardzo często pojawiają się zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców. W tym materiale, jako właścicielka biura rachunkowego Omega i Omega Plus, postaram się wyjaśnić najważniejsze zasady dotyczące urlopu wypoczynkowego. Staram się opowiedzieć to w prostym i praktycznym języku.
Czym jest urlop wypoczynkowy?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych praw pracownika wynikających z kodeksu pracy.To inaczej prawo do odpoczynku.
Celem urlopu wypoczynkowego jest zapewnienie pracownikowi czasu na regenerację i odpoczynek od obowiązków zawodowych.
Co ważne, urlop wypoczynkowy jest płatny. Pracownik nie może się go zrzec na rzecz innej osoby, a pracodawca ma obowiązek udzielić go pracownikowi.
Urlop wypoczynkowy kojarzy się nam z wypoczynkiem, wakacjami, rodziną i trzeba powiedzieć, że pracownicy mają prawo i obowiązek z tego urlopu korzystać.
Od czego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego?
Wymiar urlopu przede wszystkim zależy od stażu pracy. Podstawowy limit to jest 20 dni urlopu i przysługuje on tym osobom, których staż jest krótszy niż 10 lat. I drugi limit to jest 26 dni urlopu przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat pracy. I tu pojawia się bardzo ważna kwestia.
Co wlicza się do stażu pracy przy obliczaniu urlopu?
Do stażu pracy od tego roku liczymy obok okresów zatrudnienia wynikających z umowy o pracę, liczymy też zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia, pracę w gospodarstwie czy prowadzenie działalności gospodarczej. Do stażu pracy również wylicza się np. czas studiów.
Czy szkoła i studia wliczają się do stażu urlopowego?
Kodeks pracy przewiduje również, że do stażu urlopowego wlicza się również czas, kiedy przebywamy w szkole. Dlatego jeśli ukończyłeś szkołę zawodową to do stażu urlopowego zaliczacie się 3 lata, jeśli ukończyłeś liceum to 4 lata, technikum 5, ale jeśli ukończyłeś szkołę policealną to 6, a studia wyższe to 8 lat. To oznacza, że po studiach wyższych startuje już z 8-letnim stażem urlopowym.
Postaram się opowiedzieć to na przykładzie.
Pracownik po studiach pracuje 2 lata, ma 8 lat studiów, 2 lata pracy, czyli po 2 latach pracy on już nabywa prawo do 26 dni urlopu.
Warto powiedzieć i warto na to zwrócić uwagę, że okresy nauki nie się sumują.Uwzględnia się najwyższe limity, czyli najwyższy poziom edukacji.
Limit urlopu w pierwszej pracy
Pierwsza praca. Bardzo dużo młodych ludzi, którzy zaczynają swoją przygodę z umową o pracę, zadaje sobie pytanie, kiedy należy się im pierwszy urlop. Pierwsza praca to nie oznacza od razu, że należy ci się prawo do pełnego wymiaru urlopu. W pierwszym roku zatrudnienia pracownik nabywa urlop stopniowo, czyli jedną dwunastą po każdym przepracowanym miesiącu. Podajmy sobie tutaj przykład.
Pracownik ma prawo na przykład do 20 dni urlopu rocznie. To po miesiącu pracy nabywa około 1,66 dnia urlopu, który przelicza się na godziny.
Czy pracodawca może narzucić termin urlopu?
Co do zasady termin urlopu ustala się wspólnie z pracownikiem. Jednak coraz częściej jest tak, że to pracodawca zamyka swoją firmę na dwa tygodnie i wtedy wszyscy pracownicy idą na urlopy. Pracodawca zawsze powinien brać pod uwagę potrzeby pracownika, ale także organizację pracy we firmie. Dlatego we wielu firmach możemy spotkać tzw. plany urlopowe.
Trzeba powiedzieć, że względem urlopów zawsze pracodawca musi dogadać się z pracownikiem. Jest taki urlop, na który pracodawca może wysłać pracownika. Jest to urlop w okresie wypowiedzenia. Wtedy pracodawca może zmusić pracownika do wykorzystania tego urlopu w czasie okresu wypowiedzenia.
Czy urlop wypoczynkowy można podzielić?
Tak, oczywiście. Urlopy wypoczynkowe można podzielić. Jednak należy pamiętać o jednej rzeczy, że jedna część urlopu musi zawierać minimum 14 dni kalendarzowych. Jest to po prostu wymóg prawa pracy. Przepisy przewidują jednak, że jedna część urlopu powinna zapewnić dłuższy i nieprzerwany odpoczynek każdemu pracownikowi. Wtedy pracownik może sobie zaplanować wakacje, urlop, odpoczynek, a może po prostu remont w domu.
Czy przepisy o urlopach w ostatnim czasie się zmieniły?
Na chwilę obecną nie ma żadnych zmian dotyczących urlopów. Wiele firm stosuje dalej grafiki, dalej obowiązuje termin 20 i 26 dni urlopu, ale trzeba pamiętać jedną rzecz, że jeżeli pracownik w danym roku wchodzi na wyższy limit, to musimy również pamiętać o uzupełnieniu tego urlopu do tego wyższego.
Z jakimi my spotykamy się największymi błędami, które popełniają przedsiębiorcy?
Najczęściej są to błędne wyliczenie stażu pracy, a tym samym błędne wyliczenie limitów urlopowych, niewliczanie edukacji, nieprawidłowe naliczenie urlopu w momencie pierwszej pracy.
Skąd te błędy się biorą? Te błędy wynikają z tego, że czasem pracownik nie przynosi odpowiednich dokumentów potwierdzających jego edukację, jego staż pracy, nie wiemy kiedy staż pracy się zakończył, nie wiemy jaki jest jego wymiar urlopów, a w momencie kiedy pracownik kończy stosunek pracy przypomina sobie i wtedy uzupełnia całą tą dokumentację.
Biuro Rachunkowe Omega i Omeg Plus
W czym my pomagamy jako biury rachunkowe? Po prostu mamy osobny dział kadr, w którym prowadzona jest dokumentacja. Nasze panie kadrowe pomogą wyliczyć każdy wymiar urlopu, potrafią również pomóc w prawidłowym rozliczeniu właśnie tych urlopów, prowadzą dokumentacje kadrowe. Wszystkie urlopy, które są, nanoszą na listy płat, które są przekazywane zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. Czyli każdy pracownik otrzymuje od nas tak zwany kwitek z wypłaty.
Podsumowując, wymiar urlopu to dalej 20 albo 26 dni. Do stażu pracy wliczamy również edukację, pracę w gospodarstwie, prowadzenie działalności gospodarczej.
Pierwszy urlop naliczamy proporcjonalnie do stażu pracy. Znajomość zasad takich pozwala uniknąć wielu błędów, zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców. Jeśli potrzebujesz wsparcia w sprawach kadrowych lub prawa pracy, skontaktuj się z biurem rachunkowym Omega i Omega Plus, a tak naprawdę to z naszym działem kadr.
Masz pytania dotyczące urlopów i rozliczeń pracowniczych?
Prawidłowe ustalenie stażu pracy, wymiaru urlopu i naliczenie dni wolnych nie zawsze jest oczywiste. Jeśli prowadzisz firmę i chcesz mieć pewność, że dokumentacja kadrowa oraz urlopy pracowników są rozliczane zgodnie z przepisami, skorzystaj ze wsparcia naszego działu kadr.
Skontaktuj się z Biurem Rachunkowym Omega i Omega Plus – pomożemy Ci prawidłowo prowadzić sprawy kadrowe i rozliczać urlopy pracowników.
Ekspertka księgowości dla przedsiębiorców. Właścicielka Biura Rachunkowego Omega w Tarnowie, które wspiera firmy w bezpiecznym i spokojnym prowadzeniu rozliczeń podatkowych. Twórczyni kanału na YouTube, gdzie w prosty i praktyczny sposób wyjaśnia skomplikowane zagadnienia księgowe.
